Hacamat Tarihi (Kupa Tedavisi’nin Tarihi)

Bu yazımda Hacamat tarihi gelişimi hakkında bilgi veriyorum. Hacamatın kökeni ve günümüze kadar uzanan hikayesini anlatacağım.

Hacamat, kupa tedavisi nin bir şeklidir. Kupa uygulamasından farklı olarak, kupa uygulanan bölgeye kesiler atılarak kanatılması suretiyle yapılır. Dolayısıyla Hacamat tarihini Kupa Tedavisinin tarihi olarak anlatmak daha uygun olacaktır.

Kupa Tedavisi, Doğu’da hem de Batı’da yayılan inanılmaz derecede eski ve evrensel bir uygulamadır. Dünyanın tüm yerli halkları ve ilkel şamanistik uygulamalarda, vücudun hastalıklarını ve sakatlıklarını emme üzerinden tedavi edildiği kabul görmüştü.

Doğuda, Çin en az beş bin yıl boyunca tedavi noktaları sanatını uygulamıştır. Bu tedavi yöntemi ile Tui Na masaj, akupunktur ve yakı, Kupa Tedavisi ile bölgesel noktaların tedavisi sonrasında aktive olan organlar tespit edilmiştir. Yani deri üzerinde bazı noktaların iç organlarla bağlantılı olduğunu ortaya koymuşlardır.

Batıda ise kupa terapisi Mısır’da doğmuştur. M.Ö. 1550 yılında yazılmış Ebers Papirüs’te, bu tedaviden bahsedilmiştir. Eski Mısırlılar hemen her hastalık için kupa/hacamat tedavisi ile çare aramışlardır.

Hipokrat (M.Ö 460-377) 2 tür hacamattan bahseder; kuru kupa (dry cupping) ve yaş kupa (wet cupping – hacamat, hijame). Hem Hipokrat hem de Galen kupa tedavisinin sadık savunucuları idi. Hatta Galen Alexandria da bir doktora kupa tedavisini kullanmadığı için kınama mektubu göndermiştir. Yunan tarihçi ve doktor Herodot eserinde kupa tedavisinden bahseder. Çin 5000 yıl önce, Moğolistan 2500 yıl önce aslı Tibet ve Hint kaynaklı Roma imparatorluğu, İslam Dünyası, Avrupa, Rusya, Orta Asya, Güney Asya ve Amerika’ya yayılmıştır.

Kupa tedavisi ile (kupa uygulanan yerler) çizilmesi suretiyle vücut kusurlu maddeden arınma imkanına sahip, aynı zamanda ağrı azalması, iltihabın azalması, zayıf bünyenin güçlendirilmesi; başdönmesi ve bayılma eğiliminin kaldırılması, yüzeye doğru oturmuş durgunlaşmış kusurlu maddenin uzaklaştırılması. Bunlar ve daha birçok benzer hastalıklar, kupa uygulaması ile tedavi olur.


Ünlü Yunanlı Tarihçi ve Hekim Herodot (M.Ö. 413)

YUNAN VE MISIRLILAR

Attika Kralı Yunanlı Kekrops Kupa Tedavisini Mısırlılar’dan Roma’ya taşımıştır.1512 de İngiltere’de Oxford ve Cambridge üniversitelerinde ders olarak okutuluyordu. Avrupa ve Amerikada Cupping Therapy 18.ve 19.yüzyılda oldukça yaygındı. 1827 de Paris’te yaşayan Edinburglu doktor Martin hayvanlar üzerinde yaptığı deneylerde striknin (kargabüken özü) ve arsenik zehirlenmelerinde ölümleri engelleyebildiğini keşfetmiştir. 1860’a kadar Avrupalı ve Amerikalı doktorların birçok hastalığın tedavisinde bu yönteme başvurduğu görülmektedir.18.ve 19. yüzyıllarda İngiliz halkı ilkbahar ve sonbahar aylarında hastahanelere Kupa Tedavisi yaptırmak için gidiyorlardı. Londra’da Royal Free ve Royal Mashden hastanelerinin kurucusu Cerrah William Mashden 1830’a kadar Royal Free Hastanesi’nde Kupa Tedavisi için yetkililer çalıştırıyordu.

İBN-İ SİNA DA KULLANMIŞ

İbn-i Sina hacamat tedavisini en geniş anlamda kullanan öncü hekimlerdendir. Vücudun birçok bölgesine hastalıkların durumuna göre uygulamalar yapmıştır. Özellikle ağrılı ve iltihaplı durumlarda psikolojik bozukluklarda sıklıkla bu yönteme başvurmuştur. Bu tedavi bir zamanlar batıda o denli kabul görmüştür ki 1830 yılında Londra’da medikal kütüphane tarafından basılan Dr.Thomas Mopelson’ın konuya ilişkin yazdığı kitabını İngiltere Kralı’na hediye etmiştir.


18. ve 19. yüzyıllarda hacamat tedavisinin kullanılması Amerika Birleşik Devletlerinde ve batı dünyasında yaygın hale geldi. Hatta gazete sahipleri hacamat uygulaması hakkında geniş talimatnameler yayınlıyorlardı.

1860 sonlarında birçok hastalığın tedavisinde hacamat tedavisi uygulamak üzere Avrupalı ve Amerikalı doktorlar ve cerrahlar hacamat için işe alınıyorlardı. 18. ve 19.yüzyıllarda ingiliz halkı ilkbahar ve sonbahar aylarında hastanelere hacamat olmak için gidiyorlardı.

İngiltere’de her 3 kişiden biri, Amerika’da ise toplumun %35′inden fazlası bu tip alternatif tedavileri tercih ediyorlar.

ABD deki tıp fakültelerinin %60′ında Tamamlayıcı tıbbın bir parçası olarak hacamat eğitimi vermeye başlandı. Ayrıca Birleşik krallık’ta ve ingiltere’de birçok kurs düzenleniyor. Hacamat modern tıbbın dünyada en saygın iki merkezi olan Harvard tıp fakültesi ve John Hopkins Tıp merkezinde uygulanmaktadır.

Ülkemizde ise hacamat hem geleneksel tıp olarak halk arasında yapılmaya devam edildi; hem müslüman cemaatler sünnet olduğu için bu tedaviye sahip çıkarak yapmaya devam etti. Bugün ise artık kupa – hacamat gibi geleneksel uygulamalar, Sağlık Bakanlığı tarafından kontrol altına alınmıştır. 2012 yılında çıkan bir yönetmelikle Kupa Hacamat, Sülük tedavileri dahil daha bir çok geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş eğitim kurumlarınca sadece Hekimlere verilen eğitimlerle sertifikalandırılmaktadır. Yeni düzenlemeye göre sadece hekimler muayenehanelerinde veya hastanelerde bu işi yapabilirler. Bu sayede merdivenaltı yerlerde bu tedavilerin yapılmasına yasak getirilmiş ve uygun görülmemiştir.

Dr. Fatih Hakan ÇAM
Yazı Ekleme: 08.04.2019
Yazı Güncelleme: 15.05.2019

Bir cevap yazın